|
|
 |
 |
|
|
७ द्रोणपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
7.167. अध्यायः 167
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
सात्यकिना भूरिनाम्नो राज्ञो वधः॥ 1 ॥ द्रौणिना घटोत्कचपराजयः॥ 2 ॥ भीमेन दुर्योधनपराभवः॥ 3 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text
सञ्जय उवाच। 7-167-0x(4716)(52567)
भूरिस्तु समरे राजञ्शैनेयं रथिनां वरम्।
आपतन्तमपासेधत्प्रयाणादिव कुञ्जरम्॥ 7-167-1(52568)
अथैनं सात्यकिः क्रुद्धः पञ्चभिर्निशितैः शरैः।
विव्याध हृदये तस्य प्रास्रवत्तस्य शोणितम्॥ 7-167-2(52569)
तथैव कौरवो युद्धे शैनेयं युद्धदुर्मदम्।
दशिभिर्निशितैस्तीक्ष्णैरविध्यत भुजान्तरे॥ 7-167-3(52570)
तावन्योन्यं महाराज ततक्षाते शरैर्भृशम्।
क्रोधसंरक्तनयनौ क्रोधाद्विष्फार्य कार्मुके॥ 7-167-4(52571)
तयोरासीन्महाराज शस्त्रवृष्टिः सुदारुणा।
क्रुद्धयोः सायकमुचोर्यमान्तकनिकाशयोः॥ 7-167-5(52572)
तावन्योन्यं शरैः राजन्सञ्छाद्य समवस्थितौ।
मुहूर्तं चैव तद्युद्धं समरूपमिवाभावत्॥ 7-167-6(52573)
ततः क्रुद्धो महाराज शैनेयः प्रहसन्निव।
धनुश्चिच्छेद समरे कौरव्यस्य महात्मनः॥ 7-167-7(52574)
अथैनं छिन्नधन्वानं नवभिर्निशितैः शरैः।
विव्याध हृदये तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत्॥ 7-167-8(52575)
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुतापनः।
धनुरन्यत्समादाय सात्वतं प्रत्यविध्यत॥ 7-167-9(52576)
स विद्ध्वा सात्वतं बाणैस्त्रिभिरेव विशाम्पते।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन सुतीक्ष्णेन हसन्निव॥ 7-167-10(52577)
छिन्नधन्वा महाराज सात्यकिः क्रोधमूर्च्छितः।
प्रजहार महावेगां शक्तिं तस्य महोरसि॥ 7-167-11(52578)
स तु शक्त्या विभिन्नाङ्गो निपपात रथोत्तमात्।
लोहिताङ्ग इवाकाशाद्दीप्तरश्मिर्यदृच्छया॥ 7-167-12(52579)
तं तु दृष्ट्वा हतं शूरमश्वत्थामा महारथः।
अभ्यधावत वेगेन शैनेयं प्रति संयुगे॥ 7-167-13(52580)
तिष्ठतिष्ठेति चाभाष्य शैनेयं स नराधिप।
अभ्यवर्षच्छरौघेण मेरुं वृष्ट्या यथाम्बुदः॥ 7-167-14(52581)
तमापतन्तं संरब्धं शैनेयस्य रथं प्रति।
घटोत्कचोऽब्रवीद्राजन्नाहं मुक्त्वा महारथः॥ 7-167-15(52582)
तिष्ठतिष्ठ न मे जीवन्द्रोणपुत्र गमिष्यसि।
एष त्वां निहनिष्यामि महिषं मृगराडिव॥ 7-167-16(52583)
युद्धश्रद्धामहं तेऽद्य विनेष्यामि रणाजिरे।
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षो राक्षसः परवीरहा।
द्रोणिमभ्यद्रवत्क्रुद्धो गजेन्द्रमिव केसरी॥ 7-167-17(52584)
रथाक्षमात्रैरिषुभिरभ्यवर्षद्धटोत्कचः।
रथिनामृषभं द्रौणिं धाराभिरिव तोयदः॥ 7-167-18(52585)
शरवृष्टिं तु तां प्राप्तां शरैराशीविषोपमैः।
शातयामास समरे तरसा द्रौणिरुत्स्मयन्॥ 7-167-19(52586)
ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्मर्मभेदिभिराशुगैः।
समाचिनोद्राक्षसेन्द्रं घटोत्कचमरिन्दमम्॥ 7-167-20(52587)
स शरैराचितस्तेन राक्षसो रणमूर्धनि।
व्यकाशत महाराज श्वाविच्छललतो यथा॥ 7-167-21(52588)
ततः क्रोधसमाविष्टो भैमसेनिः प्रतापवान्।
शरैरवचकर्तोग्रैर्द्रौणिं वज्राशनिप्रभैः॥ 7-167-22(52589)
क्षुरप्रैरर्धचन्द्रैश्च नाराचैः सशिलीमुखैः।
वराहकर्णैर्नालीकैर्विकर्णैश्चाभ्यवीवृषत्॥ 7-167-23(52590)
तां शस्त्रवृष्टिमतुलां वज्राशनिसमस्वनाम्।
पतन्तीमुपरि क्रुद्धो द्रौणिरव्यथितेन्द्रियः॥ 7-167-24(52591)
सुदुःसहां शरैर्घोरैर्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः।
व्यधमत्सुमहातेजा महाभ्राणीव मारुतः॥ 7-167-25(52592)
ततोऽन्तरिक्षे बाणानां सङ्ग्रामोऽन्य इवाभवत्।
घोररूपो महाराज योधानां हर्षवर्धनः॥ 7-167-26(52593)
ततोऽस्त्रसन्धर्षकृतैर्विस्फुलिङ्गैः समन्ततः।
वमौ निशामुखे व्योम खद्योतैरिव संवृतम्॥ 7-167-27(52594)
स मार्गणगणैर्द्रौणिर्दिशः प्रच्छाद्य सर्वतः.
प्रियार्थं तव पुत्राणां राक्षसं समवाकिरत्॥ 7-167-28(52595)
ततः प्रववृते युद्धं द्रौणिराक्षसयोर्मृधे।
विगाढे रजनीमध्ये शक्रप्रह्लादयोरिव॥ 7-167-29(52596)
ततो घटोत्कचो बाणैर्दशभिर्द्रौणिमाहवे।
जघानोरसि सङ्क्रुद्धः कालज्वलनसन्निभैः॥ 7-167-30(52597)
स तैरभ्यायतैर्विद्धो राक्षसेन महाबलः।
चचाल समरे द्रौणिर्वातनुन्न इव द्रुमः॥ 7-167-31(52598)
स मोहं समरे प्राप्तो ध्वजयष्टिं समाश्रितः॥ 7-167-32(52599)
ततो हाहाकृतं सैन्यं तव सर्वं जनाधिप।
हतं स्म मेनिरे सर्वे द्रोणसूनुं जनाधिपाः॥ 7-167-33(52600)
तं तु दृष्ट्वा तथावस्थमश्वत्थामानमाहवे।
पाञ्चालाः सृञ्जयाश्चैव सिंहनादं प्रचक्रिरे॥ 7-167-34(52601)
प्रतिलभ्य ततः संज्ञामश्वत्थामा महाबलः।
धनुः प्रपीड्य वामेन करेणामित्रकर्शनः॥ 7-167-35(52602)
मुमोचाकर्णपूर्णेन धनुषा शरमुत्तमम्।
यमदण़्डोपमं घोरमुद्दिश्याशु घटोत्कचम्॥ 7-167-36(52603)
स भित्त्वा हृदयं तस्य राक्षसस्य शरोत्तमः।
विवेश वसुधामुग्रः सपुङ्खः पृथिवीपते॥ 7-167-37(52604)
सोऽतिविद्धो महाराज रथोपस्थ उपाविशत्।
राक्षसेन्द्रः पुबलवान्द्रौणिना रणशालिना॥ 7-167-38(52605)
दृष्ट्वा विमूढं हैडिम्बं सारथिस्तु रणाजिरात्।
द्रौणेः सकाशात्सम्भ्रान्तस्त्वपनिन्येत्वरान्वितः॥ 7-167-39(52606)
तथा तु समरे विद्ध्वा राक्षसेन्द्रं घटोत्कचम्।
ननाद सुमहानादं द्रोणपुत्रो महारथः॥ 7-167-40(52607)
पूजितस्तव पुत्रैश्च सर्वयोधैश्च भारत।
वपुषाऽतिप्रजज्वाल मध्याह्न इव भास्करः॥ 7-167-41(52608)
भीमसेनं तु युध्यन्तं भारद्वाजरथं प्रति।
स्वयं दुर्योधनो राजा प्रत्यविध्यच्छितैः शरैः॥ 7-167-42(52609)
तं भीमसेनो दशभिः शरैर्विव्याध मारिष।
दुर्योधनोऽपि विंशत्या शराणां प्रत्यविध्यत॥ 7-167-43(52610)
तौ सायकैरवच्छिन्नावदृश्येतां रणाजिरे।
मेघजालसमाच्छन्नौ नभसीवेन्दुभास्करौ॥ 7-167-44(52611)
अथ दुर्योधनो राजा भीमं विव्याध पत्रिभिः।
पञ्चभिर्भरतश्रेष्ठ तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत्॥ 7-167-45(52612)
तस्य भीमो धनुश्छित्त्वा ध्वजं च दशभिः शरैः।
विव्याध कौरवश्रेष्ठं नवत्या नतपर्वणाम्॥ 7-167-46(52613)
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो भनुरन्यन्महत्तरम्।
गृहीत्वा भरतश्रेष्ठो भीमसेनं शितैः शरैः।
अपीडयद्रणमुखे पश्यतां सर्वधन्विनाम्॥ 7-167-47(52614)
तान्निहत्य शरान्भीमो दुर्योधनधनुश्च्युतान्।
कौरवं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत्॥ 7-167-48(52615)
दुर्योधनस्तु सङ्क्रुद्धो भीमसेनस्य मारिष।
क्षुरप्रेण धनुश्छित्त्वा दशभिः प्रत्यविध्यत॥ 7-167-49(52616)
अथान्यद्धनुरादाय भीमसेनो महाबलः।
विव्याध नृपतिं तूर्णं सप्तभिर्निशितैः शरैः॥ 7-167-50(52617)
तदप्यस्य धनुः क्षिप्रं चिच्छेद लघुहस्तवत्।
द्वितीयं च तृतीयं च चतुर्थं पञ्चमं तथा॥ 7-167-51(52618)
आत्तमात्तं महाराज भीमस्य धनुराच्छिनत्।
तव पुत्रो महाराज जितकाशी मदोत्कटः॥ 7-167-52(52619)
स तथा भिद्यमानेषु कार्मुकेषु पुनः पुनः।
शक्तिं चिक्षेप समरे सर्वपारशवीं शुभाम्॥ 7-167-53(52620)
मृत्योरिव स्वसारं हि दीप्तां वह्निशिखामिव।
सीमन्तमिव कुर्वन्तीं नभसोऽग्निसमप्रभाम्॥ 7-167-54(52621)
अप्राप्तामेव तां शक्तिं त्रिधा चिच्छेद कौरवः।
पश्यतः सर्वलोकस्य भीमस्य च महात्मनः॥ 7-167-55(52622)
ततो भीमो महाराज गदां गुर्वीं महाप्रभाम्।
चिक्षेपाविध्य वेगेन दुर्योधनरथं प्रति॥ 7-167-56(52623)
ततः सा सहसा वाहांस्तव पुत्रस्य संयुगे।
सारथिं च गदा गुर्वी ममर्दास्य रथं पुनः॥ 7-167-57(52624)
पुत्रस्तु तव राजेन्द्र भीमाद्भीतः प्रणश्य च।
आरुरोह रथं चान्यं नन्दकस्य महात्मनः॥ 7-167-58(52625)
ततो भीमो हतं मत्वा तव पुत्रं महारथम्।
सिंहनादं महच्चक्रे तर्जयन्निशि कौरवान्॥ 7-167-59(52626)
तावकाः सैनिकाश्चापि मेनिरे निहतं नृपम्।
ततोऽतिचुक्रुशुः सर्वे ते हाहेति समन्ततः॥ 7-167-60(52627)
तेषां तु निनदं श्रुत्वा त्रस्तानां सर्वयोधिनाम्।
भीमसेनस्य नादं च श्रुत्वा राजन्महात्मनः॥ 7-167-61(52628)
ततो युधिष्ठिरो राजा हतं मत्वा सुयोधनम्।
अभ्यवर्तत वेगेन यत्र पार्थो वृकोदरः॥ 7-167-62(52629)
पाञ्चलाः केकया मात्स्याः सृञ्जयाश्च विशाम्पते।
सर्वोद्योगेनाभिजग्मुद्रोणमेव युयुत्सया॥ 7-167-63(52630)
तत्रासीत्सुमहद्युद्धं द्रोणस्याथ परैः सह।
घोरे तमसि मग्नानां निघ्नतामितरेतरम्॥ ॥ 7-167-64(52631)
इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि घटोत्कचवधपर्वणि चतुर्दशरात्रियुद्धे सप्तषष्ट्यधिक शततमोऽध्यायः॥ 167 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes
5-167-1 प्रयाणाद्यानस्थानात्। प्रवणादिति पाठे प्रवणं प्रकृष्टं वनं जलम्॥ 5-167-2 तस्य सात्यकेः। तस्य तस्माद्धृदयात्॥ 5-167-12 लोहिताङ्गः कुजः। यदृच्छया दैवेनेत्यभूतोपमा॥ 5-167-16 महिषमसुरम्। महिषं षण्मुखो यथा इति घ.ङ.झ.पाठः॥ 5-167-21 श्वाविच्छल्यकः। शललतः शललीभिः॥ 5-167-58 प्रणश्य निलीनो भूत्वा॥ 5-167-167 सप्तषष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 167 ॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|